همزمان با ۲ اکتبر، روز جهانی بدون الکل
متانول، دشمن خاموش بینایی؛ هشدار چشم‌پزشکان درباره عوارض جبران‌ناپذیر مصرف الکل
در حالی که دوم اکتبر در تقویم جهانی به عنوان روز بدون الکل نام‌گذاری شده است، متخصصان حوزه سلامت بر این باورند که افزایش آگاهی عمومی، نخستین گام برای پیشگیری از آسیب‌های جبران‌ناپذیر جسمی و بینایی است. دکتر محمدرضا مهرابی بهار، فوق تخصص شبکیه و عضو هیئت علمی گروه بیماری های چشم دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به خطرات جدی مسمومیت با الکل متانول، تأکید می‌کند که مراجعه فوری به مراکز درمانی، تنها راه کنترل ضایعات عصب بینایی در مراحل اولیه مسمومیت با الکل است.
به گزارش روابط عمومی بیمارستان فارابی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر محمدرضا مهرابی بهار، چشم پزشک و فوق تخصص شبکیه با نگاهی به بستر تاریخی تحولات اجتماعی اروپا در قرن ۱۷ میلادی و تاریخچه مصرف الکل به عنوان نوشیدنی می گوید: «تا پیش از آن دوران، مصرف نوشیدنی‌های الکلی در اروپا رایج بود. اما با ورود قهوه به این جوامع، الگوی تعاملات تغییر کرد. قهوه به جای الکل، به عنوان نوشیدنی در محیط‌های اجتماعی مورد استفاده قرار گرفت که نتیجه آن افزایش هوشیاری، تفکر خلاقانه و در نهایت وقوع انقلاب فرهنگی و علمی در آن جوامع بود. این درس تاریخی نشان می‌دهد که انتخاب‌های سبک زندگی، مستقیماً بر کیفیت تفکر و پیشرفت یک جامعه تأثیرگذار است.»
متانول؛ سم مهلک برای بافت عصبی چشم
این فوق تخصص شبکیه با تفکیک سطوح پیشگیری، در مورد خطر اصلی که جامعه به ویژه قشر نوجوان و جوان را تهدید می‌کند، هشدار می‌دهد: «در جوامع مختلف، به ویژه مناطقی که مصرف نوشیدنی‌های الکلی ممنوع است، حضور سودجویان و عرضه مشروبات دست‌ساز حاوی متانول (استفاده در موارد صنعتی) یک فاجعه بالقوه است. تشخیص متانول از اتانول در محیط‌های غیرآزمایشگاهی تقریباً غیرممکن است.»
به گفته وی، متانول پس از ورود به بدن، به سرعت بر سیستم عصبی و به طور خاص عصب بینایی اثر می‌گذارد: «وقتی متانول وارد بافت عصبی می‌شود، دقیقاً مانند آتش‌سوزی در یک مزرعه است. هرچه زودتر برای مهار آن اقدام کنیم، شانس نجات بینایی بیشتر است. شایع‌ترین علامت اولیه مسمومیت با متانول، برفکی دیدن یا تاری دید ناگهانی است. فردی که پس از مصرف الکل دچار سردرد غیرعادی، منگی یا اختلال بینایی می‌شود، نباید لحظه‌ای در مراجعه به اورژانس بیمارستان تردید کند.»
وابستگی مادام‌العمر؛ عاقبت مصرف الکل
دکتر مهرابی بهار با بیان اینکه برخی از مسمومیت‌ها حتی با درمان‌های پیشرفته منجر به نابینایی یا کم‌بینایی شدید می‌شود، تصریح می‌کند: «بسیاری از کسانی که از فاز حاد مسمومیت و خطر مرگ جان سالم به در می‌برند، با عوارض دائمی بینایی مواجه می‌شوند. این افراد در واقع توانایی‌های مستقل خود را از دست می‌دهند و تا آخر عمر وابسته به مراقبت‌های دیگران خواهند بود.»
وی علاوه بر مسمومیت‌های حاد، به اثرات مخرب مصرف مزمن الکل اشاره کرده و می‌افزاید: «مصرف طولانی‌مدت الکل با تغییر در متابولیسم ویتامین‌ها و آسیب به عصب بینایی، می‌تواند منجر به بیماری «نوروپاتی» شود. این یعنی حتی بدون مسمومیت ناگهانی، سیستم بینایی فرد به آرامی در مسیر تحلیل و تخریب قرار می‌گیرد.»
هشدار به جوانان؛ سلامت، سرمایه‌ای تکرارناپذیر
در دنیای امروز که رقابت بر سر بهره‌وری، خلاقیت و سلامت روان است، تکیه بر مواد مخدری که هوشیاری را کاهش می‌دهند، نه تنها راهکاری برای فرار از مشکلات نیست، بلکه مسیری سریع به سوی بن‌بست‌های جسمانی و روانی است. برای نسل جوان، آگاهی از این واقعیت که آسیب‌های ناشی از الکل (به‌ویژه نمونه‌های آلوده به متانول) اغلب غیرقابل‌بازگشت هستند، یک ضرورت است.
سلامت چشم و بینایی، یکی از ارکان اصلی استقلال فردی در زندگی است. درگیر شدن در چرخه مصرف الکل، به معنای بازی با این سرمایه تکرارناپذیر است. توصیه متخصصان روشن است؛ آگاهی‌بخشی در سطح اول، پرهیز از مصرف در سطح دوم و مراجعه اورژانسی به مراکز درمانی مانند بیمارستان فارابی در صورت بروز هرگونه علائم اولیه در سطح سوم، کلیدهای اصلی پیشگیری از فجایعی هستند که می‌توانند آینده یک فرد را در چند ساعت دگرگون کنند.
ارسال نظر